Σουδάν: Η επανεμφάνιση του Αλ-Νάτζι Αμπντάλα αναδεικνύει την επιρροή των ισλαμιστών, καθώς ο πόλεμος απειλεί να εξαπλωθεί στη γειτονιά

0 0

Ο πόλεμος στο Σουδάν δεν είναι πλέον εσωτερική υπόθεση της χώρας και δεν μπορεί να ιδωθεί χωριστά από τις ισορροπίες στο Κέρας της Αφρικής. Η σύγκρουση μεταξύ του στρατού και των δυνάμεων της Συμμαχίας Θεμελίωσης του Σουδάν, γνωστής ως «Τασίς», με επικεφαλής τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), συνεχίζεται από τα μέσα Απριλίου 2023 και κατά διαστήματα ξεσπά και πέρα από τα σύνορα.

Ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες αμάχους και έχει αναγκάσει περίπου 14 εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, έχει προκαλέσει μία από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο.

Στο πεδίο των μαχών, ο Αλ-Νάτζι Αμπντάλα, ηγετικό στέλεχος του Ισλαμικού Κινήματος του Σουδάν, εμφανίστηκε πρόσφατα στην περιοχή Μπάου, στην πολιτεία του Γαλάζιου Νείλου. Εκεί επιθεώρησε ισλαμιστικές ταξιαρχίες που μάχονται στο πλευρό του στρατού. Ανάμεσά τους ήταν και η Ταξιαρχία Αλ-Μπαράα μπιν Μάλικ, την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση και σε βάρος της οποίας αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιβάλει κυρώσεις.

Ο Αλ-Νάτζι ανακοίνωσε την άφιξη όσων αποκάλεσε «μουτζαχεντίν», αναφερόμενος στις ισλαμιστικές ταξιαρχίες. Όπως είπε, στόχος τους είναι να ανακόψουν τις δυνάμεις της Τασίς, οι οποίες προελαύνουν σταθερά σε δύο άξονες, στην ανατολική και στη δυτική όχθη του Γαλάζιου Νείλου. Επικριτές του στρατού θεωρούν ότι οι δηλώσεις αυτές δείχνουν πως το Ισλαμικό Κίνημα ελέγχει σε μεγάλο βαθμό τα κέντρα λήψης αποφάσεων στο εσωτερικό του.

Η εμφάνισή του έρχεται λίγους μήνες αφότου οι αρχές του Πορτ Σουδάν ανακοίνωσαν τη σύλληψή του τον Μάρτιο. Η σύλληψη ακολούθησε δηλώσεις του υπέρ του Ιράν στον πόλεμό του με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ο Αλ-Νάτζι είχε απειλήσει ότι θα στείλει σουδανικές ισλαμιστικές ταξιαρχίες να πολεμήσουν στο πλευρό της Τεχεράνης σε περίπτωση χερσαίας επέμβασης. Είχε επίσης δηλώσει ότι δεν αναγνωρίζουν τον ΟΗΕ, το Συμβούλιο Ασφαλείας και τους περιφερειακούς οργανισμούς, και είχε αποκαλύψει ότι διαθέτουν προηγμένες γενιές μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Οι δηλώσεις εκείνες προκάλεσαν θύελλα επικρίσεων, εντός και εκτός Σουδάν, για τον στρατό και τις σχέσεις του με εξτρεμιστικές ισλαμιστικές ομάδες. Σύμφωνα με επικριτές, αυτό ώθησε τότε τον στρατό να διαδώσει ειδήσεις για τη σύλληψη του Αλ-Νάτζι, ώστε να κατευνάσει τη δημόσια οργή.

«Εξαγωγή» της κρίσης

Ο Αλ-Νάτζι δεν περιορίστηκε στην επανεμφάνισή του ούτε στη διαβεβαίωση ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί. Απηύθυνε επίσης απειλές προς την Αιθιοπία, κάτι που κατά τους αναλυτές υποδηλώνει ότι το Ισλαμικό Κίνημα θα μπορούσε να στοχεύσει τη γειτονική χώρα. Παρουσίασε ακόμη τον πόλεμο στο Σουδάν ως αναμέτρηση με την Αμερική, το Ισραήλ και τους Εβραίους.

Οι σχέσεις του Σουδάν με τους γείτονές του έχουν γίνει πιο εύθραυστες. Σύμφωνα με το Διεθνές Κέντρο Στρατηγικών Μελετών, η καταστροφή που έχει προκαλέσει ο πόλεμος είναι τεράστια. Παρ’ όλα αυτά, πολιτικές ομάδες και μέσα ενημέρωσης υπό την καθοδήγηση στελεχών του Κόμματος Εθνικού Κογκρέσου προωθούν ανοιχτά τη συνέχιση του πολέμου. Απορρίπτουν επίσης κάθε διεθνή ή περιφερειακή προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Το κόμμα αυτό περιγράφεται ως ο πολιτικός βραχίονας της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στη χώρα.

Κατά τους επικριτές, οι δηλώσεις του Αλ-Νάτζι αντανακλούν προσπάθειες της Αδελφότητας να «εξαγάγει» τη σουδανική κρίση σε άλλες χώρες, κυρίως στην Αιθιοπία. Αυτό θα μπορούσε να επιδεινώσει τη διεθνή απομόνωση του Σουδάν και έχει ήδη επιβραδύνει το άνοιγμα του Χαρτούμ προς τους Άραβες και Αφρικανούς εταίρους του.

Τον Σεπτέμβριο του 2026, ερευνητικά κέντρα που ειδικεύονται στην περιοχή, μεταξύ των οποίων η International Crisis Group, προειδοποίησαν για τον κίνδυνο οι αναζωπυρωμένες μάχες στη βόρεια Αιθιοπία να συγχωνευθούν επικίνδυνα με τον πόλεμο στο Σουδάν. Σε αυτή την περίπτωση, η λωρίδα που εκτείνεται από το Τιγκράι και τη Φασάγκα έως τον Γαλάζιο Νείλο και το Μπενισανγκούλ-Γκουμούζ θα μετατρεπόταν σε ενιαίο περιφερειακό μέτωπο. Σε αυτό θα διασταυρώνονταν ένοπλες ομάδες, ξένες δυνάμεις και τα συμφέροντα των γειτονικών κρατών.

Ο επικεφαλής του στρατού στο Πορτ Σουδάν, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, είχε απειλήσει στο παρελθόν την Αιθιοπία χωρίς προφανή αφορμή. Κάλεσε όσους, όπως είπε, θεωρούν το Σουδάν αδύναμη χώρα να αναθεωρήσουν τις θέσεις τους πριν διαπράξουν «απερίσκεπτα λάθη».

Τον περασμένο Αύγουστο, οι Ηνωμένες Πολιτείες καταδίκασαν αεροπορικές επιδρομές εντός του εδάφους του Τσαντ, οι οποίες αποδόθηκαν στις σουδανικές ένοπλες δυνάμεις. Η Ουάσινγκτον προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να μεταφερθεί ο πόλεμος εκτός Σουδάν.

Ο Μασάντ Μπούλος, ανώτερος σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου για θέματα Αραβικού κόσμου και Αφρικής, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον καταδικάζει τις επιθέσεις. Τόνισε ότι «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε αυτή τη σύγκρουση, ούτε καμία δικαιολογία για την επέκταση της βίας πέρα από τα σύνορα του Σουδάν».

Η αμερικανική αντίδραση ήρθε αφού ο στρατός του Τσαντ κατηγόρησε, στις 20 Αυγούστου, τις σουδανικές δυνάμεις και συμμαχικές τους ομάδες ότι βομβάρδισαν κομβόι οχημάτων στην επαρχία Ανατολικό Ενέντι. Το σημείο βρίσκεται σε απόσταση άνω των 100 χιλιομέτρων από τα σύνορα. Η Ντζαμένα έθεσε τις δυνάμεις της σε επιφυλακή και προειδοποίησε ότι διατηρεί το δικαίωμα να υπερασπιστεί την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

Η επιρροή της Αδελφότητας

Σύμφωνα με τους επικριτές, η εμφάνιση του Αλ-Νάτζι αναδεικνύει την επιρροή του Ισλαμικού Κινήματος του Σουδάν και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στους στρατιωτικούς θεσμούς και τις υπηρεσίες ασφαλείας. Η επιρροή αυτή δεν περιορίζεται πλέον στους πολιτικούς κύκλους λήψης αποφάσεων ή στη διείσδυση στους κρατικούς θεσμούς. Επεκτείνεται και στο πεδίο της μάχης, μέσω ταξιαρχιών και ένοπλων ομάδων που έχουν διαδραματίσει άμεσο ρόλο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η Σουδανή συγγραφέας και δημοσιογράφος Ράσα Αουάντ επέκρινε έντονα όσα χαρακτήρισε απόπειρες να απαλλαγεί η οργάνωση από τις ευθύνες της και να παρουσιαστεί ως σωτήρας. Κατά την ίδια, η Μουσουλμανική Αδελφότητα φέρει την κύρια ιστορική και πολιτική ευθύνη για το ξέσπασμα της ένοπλης σύγκρουσης. Αυτό συνέβη, όπως λέει, μέσω της δημιουργίας ενός συστήματος πολλαπλών στρατών και της υπονόμευσης της ειρηνικής δημοκρατικής μετάβασης που είχε ανοίξει η επανάσταση του Δεκεμβρίου. Αναφέρθηκε ειδικότερα στο πραξικόπημα της 25ης Οκτωβρίου 2021 και στις εσωτερικές αντιφάσεις και διαμάχες για τη νομή της εξουσίας και του πλούτου που ακολούθησαν, εντός του κρατικού μηχανισμού και του στρατού.

Η Αουάντ σημείωσε ότι «ο φιλικός προς την οργάνωση πολιτικός λόγος και τα μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να αντιστρέψουν την πραγματικότητα, φορτώνοντας την ευθύνη της καταστροφής στις πολιτικές δυνάμεις και τα κόμματα της επανάστασης». Κατά την ίδια, αγνοούν το γεγονός ότι ο πόλεμος είναι στην ουσία του στρατιωτική διαμάχη για την εξουσία, στην οποία ο στρατός ελέγχεται σε καίρια σημεία από τα δίκτυα των «Κιζάν» και τις συμμαχικές τους πολιτοφυλακές. «Κιζάν» είναι ο υποτιμητικός όρος με τον οποίο αποκαλούνται στο Σουδάν οι ισλαμιστές.

Η προστασία του Χαρούν από τη λογοδοσία

Σε άλλη εξέλιξη, ο πρώην υπουργός Εσωτερικών και ισλαμιστής πολιτικός Αχμέντ Χαρούν εμφανίστηκε σε εκτενή συνέντευξη. Μίλησε για την περίοδο διακυβέρνησης του Κόμματος Εθνικού Κογκρέσου, για τη στήριξή του στον πόλεμο, για τις θέσεις του κόμματός του και για το μέλλον της διακυβέρνησης στο Σουδάν. Η εμφάνισή του προκάλεσε εκτεταμένες επικρίσεις από πολιτικές δυνάμεις και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πολιτικές δυνάμεις αμφισβήτησαν τη σύλληψή του, την οποία είχε προβάλει το Πορτ Σουδάν, και τη χαρακτήρισαν «θέατρο». Υποστηρίζουν ότι με αυτήν ο αρχηγός του στρατού Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν επιχειρεί να συγκαλύψει τη συμμαχία του με τους ισλαμιστές.

Ο Μασάντ Μπούλος δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν γνώση της σύλληψης του Αχμέντ Χαρούν. Ο Χαρούν είναι πρώην υφυπουργός Εσωτερικών του Σουδάν και ένα από τα κορυφαία στελέχη του ισλαμιστικού Κόμματος Εθνικού Κογκρέσου, που κυβερνούσε παλαιότερα τη χώρα.

Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στον Χαρούν για τον ρόλο του σε σοβαρές παραβιάσεις σε βάρος Σουδανών αμάχων. Σύμφωνα με τον Μπούλος, η Ουάσινγκτον επιμένει ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί ο ρόλος των βίαιων εξτρεμιστικών δικτύων και των ομάδων που συνδέονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα στην όξυνση της σύγκρουσης. Επιμένει επίσης ότι πρέπει να λογοδοτήσουν όλοι όσοι συμβάλλουν στη διαιώνιση της βίας στο Σουδάν.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης σε βάρος του τον Απρίλιο του 2007, με 42 κατηγορίες: πάνω από 20 για εγκλήματα πολέμου και 20 για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Σύμφωνα με το Δικαστήριο, είναι υπεύθυνος για επιθέσεις σε χωριά αμάχων την περίοδο 2003-2004. Οι κάτοικοι των χωριών αυτών έπεσαν θύματα δολοφονιών και βιασμών από φιλοκυβερνητικές πολιτοφυλακές, τις οποίες ο Χαρούν κατηγορείται ότι επέβλεπε.

 

 

Μπορεί επίσης να σας αρέσει
Αφήστε μια απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί.

Litespeed Greek Web Hosting by NetSpace.gr