Σε αχαρτογράφητα νερά βαδίζει η κοινωνία μας – Γράφει η Ιωάννα Χαρμπέα κοινωνιολόγος/ εγκληματολόγος

Η ιστορία της ανθρωπότητας ήταν πάντα μια πορεία προς το άγνωστο, όμως στη σημερινή εποχή, η ταχύτητα με την οποία αλλάζουν τα δεδομένα δίνει την αίσθηση ότι έχουμε αφήσει πίσω μας κάθε γνωστή ακτή. Η φράση «αχαρτογράφητα νερά» δεν είναι πλέον ένα σχήμα λόγου, αλλά η καθημερινή πραγματικότητα μιας κοινωνίας που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στο παραδοσιακό χθες και ένα ψηφιακό, απρόβλεπτο αύριο.

Η Τεχνολογική Καταιγίδα

Η εμφάνιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η αυτοματοποίηση και η ψηφιακή μετάβαση έχουν δημιουργήσει ένα νέο περιβάλλον εργασίας και επικοινωνίας. Για πρώτη φορά, οι άνθρωποι καλούνται να ορίσουν τη σχέση τους με μηχανές που «σκέφτονται». Δεν υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα για να μας καθοδηγήσουν:

Πώς θα επηρεαστεί η ανθρώπινη δημιουργικότητα;

Ποιοι ηθικοί κανόνες διέπουν έναν κόσμο αλγορίθμων;

Πώς προστατεύεται η αλήθεια στην εποχή των fake news;

Κοινωνικές και Συναισθηματικές Προκλήσεις

Πέρα από την τεχνολογία, οι κοινωνικές δομές μεταβάλλονται ριζικά. Η παραδοσιακή έννοια της κοινότητας αντικαθίσταται από ψηφιακά δίκτυα, όπου η σύνδεση είναι άμεση αλλά συχνά επιφανειακή. Η μοναξιά στις μεγαλουπόλεις και η κρίση ταυτότητας των νέων γενεών είναι φαινόμενα που αναζητούν ακόμη τη δική τους «πυξίδα».
«Το να πλέεις σε αχαρτογράφητα νερά απαιτεί κάτι περισσότερο από γνώσεις: απαιτεί ένστικτο, προσαρμοστικότητα και, κυρίως, συνεργασία.»

Η Ανάγκη για μια Νέα Πυξίδα

Όταν οι παλιοί χάρτες δεν λειτουργούν, η λύση δεν είναι η ακινησία, αλλά η χάραξη νέων πορειών. Η κοινωνία μας σήμερα καλείται να επιδείξει:

Κριτική Σκέψη: Για να φιλτράρει τον τεράστιο όγκο πληροφοριών.

Ενσυναίσθηση: Για να διατηρήσει την ανθρώπινη επαφή σε έναν κόσμο οθονών.

Δια βίου μάθηση: Καθώς οι γνώσεις του σήμερα μπορεί να είναι παρωχημένες αύριο.

Το γεγονός ότι τα νερά είναι αχαρτογράφητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η καταστροφή είναι βέβαιη. Σημαίνει όμως ότι η επαγρύπνηση είναι απαραίτητη. Η ανθρωπότητα έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι είναι πιο εφευρετική όταν δεν έχει μονοπάτι να ακολουθήσει. Ίσως, σε αυτά τα άγνωστα νερά, να κρύβεται η ευκαιρία για μια πιο δίκαιη και συνειδητοποιημένη κοινωνία.

Γράφει η Ιωάννα Χαρμπέα κοινωνιολόγος/ εγκληματολόγος